50 jaar Zaanse IJskronieken, de winters van 1963/64 tot en met 1968/69

De winter van 1963/64

Veel, heel veel mensen denken dat er na de zo strenge winter van 1962/63 practisch geen winters van betekenis meer voorkwamen.
Inderdaad waren de winters, welke hieronder worden beschreven, niet streng maar het was beslist niet zo, dat er in het geheel
niet geschaatst kon worden. Integendeel, twee van die winters leverden elk nog tenminste twintig ijsdagen op en dat is nog altijd bijna de helft méér dan voor een gewone winter geldt. Voorts contrasten in overvloed; in de winter van 1964/65 reed ik op 6 maart schaatsen en in 1965/66 konden we al op ..... 20 november van het ijs profiteren! En zo is er dan weer stof voldoende voor een nieuw hoofdstuk, dat begint met de winter van 1963/64

Normale ijswinter

3 december
Na de zo strenge winter van het afgelopen jaar zijn we nog meer dan anders benieuwd wat het komende seizoen zal brengen. Ook nu verwachten sommige deskundigen een strenge winter; anderen echter een kwakkelwinter. Maar al is de wetenschap nog zo ver gevorderd, weervoorspellingen op lange termijn is een zaak, waar de beste meteorologen (nog) geen raad mee weten. Inmiddels blijkt er een periode met overwegend lichte vorst voor de deur te staan; het vriest 's nachts ten hoogste - 3 C. en overdag stijgt de temperatuur weer tot boven nul, gewone vorstdagen dus.

4 december
Met een flinke Oostenwind en heldere hemel heeft het opnieuw een graad of drie gevroren en men verwacht dat dit weertype nog wel even zal aanhouden.

5 december
Op Sinterklaasdag is het behoorlijk koud, maar niet meer dan -3 C. vorst. Harde, Oostelijke wind en deze is er de oorzaak van, dat zich grondijs begint te vormen.

6 december
Weinig verandering, het blijft - 3 C. vriezen .....

7 december.
Het heeft nu in de afgelopen nacht - 5 C. gevroren en zowel in Friesland als hier in de Zaanstreek (alleen op ondergelopen land) wordt door de jeugd al geschaatst. Het is ook mogelijk om op enkele kleine polderslootjes te rijden (vrijwel op dezelfde datum als vorig jaar).

8 december
Nog steeds lichte vorst 's nachts.

9 december (maandag)
Eerste ijsdag van dit seizoen (maximum temperatuur onder nul). Hoewel het nog steeds licht vriest tot - 3 à - 4 C., bleef vandaag het kwik ook overdag onder het vriespunt, dus begint het er nu wat op te lijken.  Weerbericht: aanhoudende vorst.

10-12 december
Ondanks lichte vorst, handhaaft de winter zich nog steeds en zijn deze dagen stellig ijsdagen te noemen. Ik kon echter géén temperatuur opnemen daar ik voor zaken drie dagen afwezig was. In het Westzijderveld wordt nu al aardig geschaatst en hebben
de kinderen al prachtig gereden. Hun vader heeft door zijn afwezigheid helaas nog geen voet op het ijs gezet, zo gaat dat tegenwoordig, het is nu precies andersom ..... Maar ook dat zal wel wennen, op den duur. Overigens is het tot heden maar een raar wintertje. In de Nauernase vaart, bijvoorbeeld., is nog geen ijs te bekennen en in het binnenveld kan men overal rijden! Het heeft ook nog geen dag streng gevroren.
Te Warmenhuizen werd op 11 december al een schaatswedstrijd gehouden met een record aantal van 74 deelnemers! In de Zaanstreek zijn er nog weinig banen open en dat, terwijl men op de poldersloten al kan rijden. Maar een ijsbaan moet nu eenmaal goed, sterk ijs hebben om de "lasten" te dragen.

13 december
Nog steeds geringe vorst maar wel een ijsdag, de Se in totaal, de wind blijft O.N.O.; gunstige vooruitzichten voor een schaatsweekeinde.

14 december (zaterdag)
Matige vorst, - 5 C., zesde ijsdag. Vandaag dan, heb ik voor het eerst de schaatsen weer ondergebonden. Spiegelglad ijs, zo mooi, als men het zelden ziet. Ontmoette weer D. Havik en ben met hem de Euverenweg  afgereden. Later met onze dochters Annet en Elien in het binnenveld heerlijk geschaatst, maar het ijs is overal nog niet geheel vertrouwd.

15 december (zondag)
Eerste ijs-zondag, stralend winterweer, geen wind, vorst - 7 C. en overdag - 2 C., zevende ijsdag. Vandaag hebben we heerlijk geschaatst, al bleef het uitkijken in het Westzijderveld, waar de vaargeul over de Gouw nog niet vertrouwd was. Dat ondervond ook onze Elien, die daar door het ijs zakte; het was een heel grote schrik, maar alles liep gelukkig goed af, waar we niet dankbaar genoeg voor kunnen zijn. Een jongen heeft haar met zijn sjaal eruit getrokken, zelf was ik er niet bij toen het gebeurde en vanzelfsprekend waren we allemaal erg geschrokken. Meestal wijs ik altijd eerst de zwakke plekken aan en een vaargeul, daar moet men altijd extra voor uitkijken!

Inmiddels is dit weekeinde het Schaatskampioenschap van de Zaanstreek voor dames al verreden en wel te Krommeniedijk. Opnieuw
werd de Westzaanse Gerda Balk Kampioene, ditmaal voor de vierde keer in successie, een heel mooie prestatie! Het Kampioenschap voor Heren werd dit weekeinde nog niet verreden, diverse ijsclubs tobben nog steeds met moeilijkheden betreffende hun banen. Maar alles bij elkaar genomen, was het toch een aardig schaatsweekend.

16 december (maandag)
Lichte vorst 's nachts en overdag lichte dooi. Geringe sneeuwval. 's Avonds spiegelgladde wegen.

17 december (dinsdag)
Het kwakkelweer duurt voort en de ijsbanen worden voorlopig gesloten. Tijdens het middaguur heb ik nog even geschaatst, maar het ijs was niet best.

18 december (woensdag)
Weinig verandering, alleen opnieuw wat sneeuw, nu van wat meer betekenis. 's Avonds mist en koude N.W.-wind. In de krant lees ik dat Nederland "een dure schaats" rijd. De overbekende Friese doorlopers beginnen hoe langer hoe meer "ijs" te verliezen. Zeker 75 tot 80% van de schaatsliefhebbers kopen Noren, ijshockey- of kunstschaatsen met schoenen en alleen de zeer jeugdigen en wat ouderen (waaronder ik ook al val!) rijden nog op houten schaatsen .... Nu, ik heb mij met mijn zgn. "houten Noren" altijd best kunnen redden en daar blijf ik bij.

20 december (vrijdag)
Mist, helder weer, sneeuw, ijzel of regen wisselen elkaar nu af, wonderlijker weer kan men zich haast niet voorstellen. Vanavond vriest het echter weer - 4 C;

21 december (zaterdag)
De winter, die vandaag dus officieel begint, levert een ijsdag op, het vroor vanochtend - 6 C. en overdag - 2 C., rijp bedekt bomen en struiken, zodat alles er zeer winters uitziet. Wat het ijs betreft, er staan voor zondag vele wedstrijden op het programma en zelfs een kleine dorpentocht. Vandaag hebben we in het veld gereden en morgen zien we wel weer verder; het vriest vanavond - 4 c., windstil weer en opnieuw: mist.

22 december (zondag)
DOOI! Hoewel het vannacht nog flink heeft gevroren, liep de temperatuur in de ochtend al op tot boven het vriespunt: de wind is
Z.W. geworden en overdag dooit het + 4 C. Gevolg: vele wedstrijden moesten worden afgelast. Bij B.V. "Noord" staakte men halverwege, want er kwam teveel water op het ijs .... Geen ijsgenoegens dus, vandaag!

23 december (maandag)
Vannacht vroor het hier - 7 C., overdag - 3 en vanavond vriest het weer - 6 C., derhalve is het vandaag de 9e ijsdag van deze winter. Twente noteerde hedenochtend al - 13 C. vorst en zo langzamerhand begint het er naar uit te zien, dat de winter gaat doorzetten. De ijsbanen gaan opnieuw open en in het veld wordt nu weinig gereden, omdat de sneeuw niet eens geheel van het ijs is afgedooid.

24 december (dinsdag)
Helder weer, matige Oostenwind en een vorst van - 8 C., overdag tot - 4 C. en vanavond - 6 C., het is de 10e ijsdag. De eerste berichten over een komende Elfstedentocht - voorlopig gepland op 3 januari - verschijnen in de dagbladen maar zover zijn we nog lang niet! Wel werd vandaag op de Gouwzee de baan naar Marken geopend.

Kerstmis 1963
Hoewel de vooruitzichten op "ijs met de Kerstdagen vrij gunstig waren (het vroor vannacht nog - 6) komt er tegen de middag van de eerste Kerstdag al grote verandering in het weertype. Harde Zuidenwind met in de namiddag ..... regen, zodat alle ijs-illusies in rook vervliegen. Toch zijn er vandaag nog diverse kleinere tochtjes gehouden, maar daar is ook alles mee gezegd. De tweede Kerstdag is voor de schaatsliefhebbers nog slechter, want het regent uit het Z.W. en de temperatuur is dik boven nul! Zodoende heb ik nu de schaatsen maar in het vet gezet, we hadden ons deze Kerst wel iets anders voorgesteld ....

27 december (vrijdag)
Ondanks dooi (slechts+ 1 C.) toch weer gereden! Hoe dat mogelijk was? Met windstil weer vroor het vlak langs de grond een paar graden met gevolg, dat het water op het ijs was bevroren. Met de kinderen heb ik dan ook de pas in het vet gezette schaatsen weer gauw gepakt en zijn we erop uitgetrokken, het ging uitstekend maar in onze omgeving was ditmaal geen mens te bekennen! Onverantwoord? Toch echt niet, het is maar of je ziet, dat het kan en als het niet had gekund, zou ik beslist niet met de jongens het ijs zijn opgegaan. Tegen de avond komt er zware mist opzetten en is het opnieuw gebeurd met de vorst. Zo gaat dat in kwakkelwinters ...

28 december
Doorgaande dooi en zware mist.

29 december (zondag)
Dooi, maar wéér: vorst vlak boven de grond, zodat opnieuw het water op het ijs was bevroren. En hoewel ik voor de tweede keer de schaatsen had ingevet, konden we ze opnieuw onderbinden en hebben de hele Gouw afgereden, nergens een wak ontdekt, het was heel merkwaardig. In december gaat het ijs doorgaans slechts weinig wat dikte betreft, achteruit. De zon heeft geen kracht en bovendien heeft het niet meer dan een graad of vier gedooid. Andere ijsliefhebbers waren de familie Swart - de jongens hadden een ijszeilbootje gemaakt, wat het uitstekend deed - en de familie Schoen maar overigens: geen mens gezien!

30 en 31 december
De laatste dagen van het jaar brengen doorgaande dooi, zodat het nu volledig is afgelopen, wat het schaatsen dan betreft. Maar het ijs is nog lang niet verdwenen!

JANUARI 1964

l januari
In tegenstelling met Nieuwjaarsdag van het vorig jaar (sneeuwverstuivingen en sneeuwbergen!) was het vandaag prachtig weer met een temperatuur van + 6 C.

2 januari
Er wordt opnieuw vorst verwacht!

3 januari
Inderdaad heeft het in de vroege ochtend wat gevroren en, daar het ijs in de kleine slootjes nog niet is weggedooid, konden we wel weer eens gauw op schaatsen staan!

4 januari
11e IJsdag. Vandaag gehele dag temperatuur onder het vriespunt, wel niet veel, maar toch voldoende om het ijs weer berijdbaar te maken. Ditmaal met dochter Annet weer op de schaats geweest en de zaak opnieuw verkend. Er waren nu zelfs al wat meer rijders dan vorige zondag, maar de meesten durven het nog niet aan.

5 januari
Het blijft kwakkelen geblazen, vannacht geen vorst en ook op

6 en 7 januari
houdt het dooiweer aan.

10 januari
Op de dag dat het "oude ijs" practisch verdwenen is, draait de wind opnieuw naar het N.O. en beginnen we weer van voren af aan. Vanavond is de temperatuur weer onder het vriespunt gedaald.

11 januari
12e IJsdag. Vorst - 4 C. en ook overdag onder nul, vanavond weer - 4 C., het wintertje is tot heden dus best uit te houden!

12 januari
13e IJsdag. Eén graad méér dan bovenvermelde temperaturen, de hemel is echter zwaar bewolkt, maar de wind blijft O.N.O. Het heeft net iets te kort gevroren om weer te gaan rijden, maar er is heel weinig voor nodig om voor de zoveelste keer de schaatsen weer onder te binden!

13.januari
14e IJsdag. De vorst blijft licht tot matig, bovendien is er vandaag sneeuw gevallen, zodat schaatsenrijden op niet betrouwbaar ijs nu uitgesloten is.

14 januari
Lichte vorst 's nachts, overdag om het vriespunt, later onderkoelde regen met gladde wegen, het blijft "winteren"!

15 januari (woensdag)
Koude neemt weer toe, vandaag was het zelfs een ijsdag (de 15e), want het vroor ook overdag tot - 3 C. en vanavond vriest het- 6 C. Wéér gaan er vandaag enige ijsbanen open .....

16 januari (donderdag)
Vorst - 7 C., overdag - 2 C. en hedenavond - 4 C., 16e ijsdag. Fraai winterweer.

17 januari (vrijdag)
Vorst - 8 C., overdag om het vriespunt, m.i. geen ijsdag, vandaag. Konden heden opnieuw de schaatsen onderbinden, de Gouw is goed berijdbaar, maar in de kleine sloten zit de sneeuw vast aan het ijs, niet zo prettig om te rijden, maar ja, we zijn met alles tevreden, zolang er geschaatst kan worden! Bovendien zijnde vooruitzichten voor een nieuw schaats-weekeinde gunstig en dat zou veel goed maken na al dat geharrewar van vorst en dooi.

18 januari (zaterdag)
Schitterend winterweer met een vorst van - 8 C. vannacht en overdag om het vriespunt, heldere hemel en geheel windstil, ideaal voor de schaatsenrijders! Geen dooi, vanavond - 6 C., 17e ijsdag.
Met mijn zoon Arnold heb ik vanmiddag het gehele Westzijderveld doorkruist en hebben even stil gestaan op de plaats, waar straks de nieuwe Coentunnelweg zal worden aangelegd, een enorme ingreep in het Westzijderveld. En dan is het haast niet te begrijpen dat al die wijde ruimte om je heen, die eeuwenlang onberoerd heeft gelegen, over misschien enkele jaren zal zijn omgetoverd in een grote woonwijk en een auto-weg .....

19 januari (zondag)
18e IJsdag met een vorst van - 8 C. en overdag - 1 C., geen wind maar wel bewolkte hemel, toch een pracht-dag voor de schaatssport, bovendien de tweede IJs-zondag van dit seizoen. Voorts hebben duizenden schaatsenrijders deelgenomen aan diverse toertochten, t.w. de Waterland-tocht, de Zeevangstocht en rond de Eilandspolder om er een paar te noemen. Zelf heb ik ditmaal geen tocht gereden mede omdat onze jonste dochter Eline, jarig was en daarom liet ik maar eens verstek gaan, Arnold heeft de Waterland-tocht gereden. Maar in het Westzijderveld was het vandaag ouderwets druk en daar hebben we best ons hart kunnen ophalen. Talrijke wedstrijden, dit schaats-weekeinde, volsta met te noemen, de Gewestelijke kortebaan-wedstrijden voor junioren te Wormerveer, waar Piet de Wit kampioen werd en bij de dames (Zuidpool, Zaandam) was dat Nel Feeke uit Krommeniedijk; de 13-jarige Trijnie Rep uit Oostzaan werd derde en dat vind ik op zo'n jeugdige leeftijd een heel mooie prestatie. Ook op de Gouwzee bij Monnickendam is het heel druk geweest, maar de ijsclub aldaar had wel grote pech: een pas aangeschafte ijsveegmachine (kosten f 12.000,--) zakte door het ijs en ligt nu op de bodem van de Gouwzee ....

20 januari
Het blijft windstil winterweer met slechts geringe vorst tot - 3 C., een ijsdag durf ik dit niet te noemen, daarvoor scharrelt de temperatuur overdag teveel op en om het vriespunt.

21 januari
Vandaag zware mist en temperaturen boven nul; met een lichte Z.Z.W.-wind betekent dit dus opnieuw: dooi!

22 januari
Voortzetting van het dooi-weer.

23-25 januari
Daar er geen wind is, dooit het ijs slechts heel langzaam weg en dat het nog sterk is, bewees de heer A. Schoen; hij reed met zijn zoon gisteren nog op de Gouw en de Weelsloot. Er staat nl. geen water op het ijs, daarvoor is de dooi te gering.

26-31 januari
Daar de vorst ditmaal niet terugkeert, kan ik voor het eerst sedert december, mijn aantekeningen voorlopig afsluiten; het laatste ijs dooit weg op 31 januari en zo komt er dus een einde aan deze kwakkelwinter, maar we hebben in ieder geval toch heel behoorlijk gereden. En per slot van rekening: wat kan februari nog brengen?

FEBRUARI 1964

De eerste twee weken van februari brengen geen vorst. Maar op

14 februari
draait de wind weer naar het Oosten en begint het licht te vriezen.

15-16 februari
Vorst tot - 3 C. en overdag om het vriespunt, de slootjes liggen weer dicht.

17 februari
Flinke sneeuwval. De sneeuw blijft liggen en zo is het weer een echt winterse dag.

18-19 februari
Gisteren hetzelfde weertype en vandaag, 19 februari is het zelfs een ijsdag (19e), daar de temperatuur overdag niet boven het vriespunt komt. Om tien uur vanavond vriest het - 5 C., mede veroorzaakt door uitstraling van de sneeuw.

20 februari
Het heeft vannacht - 7 C. gevroren, overdag om het vriespunt. Helder winterweer. Het sneeuw-ijs is al behoorlijk sterk.

21 februari
Opnieuw een vorst van - 6 C. en overdag iets boven nul; Arnold heeft vandaag alweer gereden, idem de heer A. Schoen met zijn zoons. Schrijver dezes behoort nu niet meer tot de eersten ...

22 februari (zaterdag)
Weer op de schaats! Wie had dát verwacht: Na een koude week konden we vanmiddag rijden in het gehele Westzijderveld, hard sneeuw-ijs met gladde plekken, best berijdbaar voor de liefhebbers. Het had bovendien vannacht nog - 6 C. gevroren, het ijs was behoorlijk sterk.

23 februari (zondag)
Dooi: Helaas ging het schaatsenrijden vandaag niet door, de Z.O.-wind voerde warmere lucht aan en wèg is de vorst! Ditmaal zal het dus wel voor het laatst geweest zijn, dat we schaatsen hebben gereden in deze winter.

24-26 februari
De temperatuur loopt op tot + 10 à 14 C. boven nul, het ijs is nu geheel verdwenen.

MAART 1964

De eerste dagen van maart brengen weer een kouder weertype, hetgeen vanzelfsprekend voor maart niet tot de zeldzaamheden behoort. Anders wordt het, wanneer er nog ijsdagen voorkomen.

4 maart (woensdag)
Met een harde Oostelijke wind was het vandaag zeer koud en daar de lucht bewolkt bleef, kon de temperatuur niet boven het vriespunt stijgen, de hoogste temperatuur bedroeg hier - ½ C. onder nul.

5 maart
Aanhoudend koud weer met lichte vorst en een sneeuwbuitje.

6 maart (vrijdag)
Wéér een ijsdag vandaag (de 2le van deze merkwaardige winter). Vorst - 3 C., overdag - 1 C.; alle sloten liggen dicht met grondijs.

7 maart (zaterdag)
Opnieuw een ijsgag (22e) maar nu vroor het vannacht - 6 C. en overdag ca. -1 C., bovendien een harde Oostenwind en heldere hemel, het is precies hetzelfde weertype als in .... 1931 toen we zelfs nog op schaatsen kwamen!

8 maart (zondag)
Weer - 6 C. vorst, maar nu stijgt het kwik iets boven het vriespunt, althans overdag, dus mag ik dit geen ijsdag noemen. Op 7 en 8 maart worden te Deventer de Nederlandse Schaatskampioenschappen verreden; winnaar werd Rudie Liebrechts.

9 maart (maandag)
Het blijft vriezen tot - 6 C. en 's middags is het + 0 C., maar toch veel te koud voor de tijd van het jaar. Wij hebben vandaag onze sloot in de volle lengte afgelopen maar schaatsenrijden durfden we toch niet aan. Wel hebben we foto's gemaakt van dit ijs in maart, want op de dag af, maakte mijn broer foto's in 1931 en toen hebben we zelfs nog kunnen rijden, wat een zeer grote zeldzaamheid  is.

10-12 maart
Lichte vorst en overdag flinke temperatuursstijging.

13-14 maart
Het ijs verdwijnt nu weer even snel als het gekomen is, verdere stijging van temperatuur.

15 maart
Opnieuw harde Oostenwind en vanavond - 4 C. vorst.

16 maart
Het heeft vannacht zelfs - 6 C. gevroren en de temperatuur komt overdag nauwelijks boven het vriespunt, zoveel koude in maart hebben we in lang niet gehad. Alle sloten liggen nu weer dicht.

17 maart
Met iets afnemende wind heeft het vannacht weer - 6 C. gevroren en morgen wordt er sneeuw verwacht.

18 maart
De sneeuw is weggebleven maar de vorst heerst nog steeds: - 5 C. en in de middaguren + 5 C.

19 maart
Minder vorst en naar het Zuiden draaiende wind.

20 maart

De Lente komt precies op tijd, het heeft thans hoegenaamd niet gevroren en vandaag was het voor het eerst "een zachte dag", dat mocht ook wel eens! Als sneeuw voor de zon dooit het ijs nu weg. We zullen maar aannemen, dat de winter nu definitief voorbij is.

23 maart-1 april
Maar de Lente kwam nog steeds niet, integendeel, de wind werd wéér Oost en bleef dit dagen achtereen, terwijl de temperaturen niet hoger kwamen dan + 6 tot + 7 C. En dit schreef de weerkundige medewerker van het Algemeen Handelsblad op 4 april.1964:
"Ook de komende dagen kunnen we nog geen lenteweer verwachten, de wind blijft uit het Noorden komen, zodat wij nog geen zachte lucht uit het Middellandse-Zeebekken kunnen verwachten. In maart hebben we maar liefst vijftien dagen met vorst gehad en negen dagen hadden een negatief etmaal-gemiddelde van de temperatuur, hetgeen het koudegetal van deze winter bracht tot min 112. Men dient hierbij wel te bedenken dat er tussen 1848 en 1964 slechts 313 winters waren met een koudegetal dat absoluut groter was dan min 100. De temperaturen van de eerste dagen van april behoorden tot de laagste die ooit in deze tijd van het jaar zijn voorgekomen".
Einde aantekeningen van deze m.i. merkwaardige winter, die rijk was aan afwisselingen!

De winter van 1964/65

Kwakkelwinter met een Witte Kerst.
Schaatsenrijden in Maart.

11 november (Sint Maarten)
Na een natte oktober-maand krijgen we in de eerste helft van november al een voorproefje van wat ons te wachten staat: na enkele nachten vriezend weer (tot - 3 C.) ligt op Sinter Maarten het binnenveld geheel dicht met een dun laagje ijs, waar de eenden al op lopen! Vanavond is het echter al wat zachter weer geworden en is er dus geen sprake van een werkelijke vorstinval, hetgeen ook tot de zéér grote uitzonderingen zou behoren. (Ik herinner me van mijn vader, dat hij éénmaal in zijn leven op Sint Maarten heeft geschaatst, de kinderen liepen toen met hun lampion over de wegsloot).

DECEMBER 1964

2 december
Guur weer, verandering van de weersgesteldheid op komst. Vandaag zelfs al een ijsdag, hoewel de temperatuur overdag niet vèr beneden het vriespunt daalde.

3 december
Stijging van temperatuur. Hagelbuien.

4 december
Vanochtend een kleine "witte wereld", veroorzaakt door de vele hagelbuien.

5 december
De vorst verdwijnt, voorlopig blijven de schaatsen in het vet!

19 december
Opnieuw zit de wind in de N.O.-hoek en dus kans op vorst.

20 december
Lichte vorst tot - 3 C. en hetzelfde geldt voor 21 december.

22 december
Vannacht met matige O.N.O.-wind - 4 C. vorst en nu komt er aardig wat ijs in de sloten.

23 december
Het heeft; nu - 4 tot - 5C. gevroren en als het even doorzet, kunnen we met de Kerstdagen schaatsenrijden!

24 december
2e IJsdag. Vorst - 5 C. 's nachts, - 2 C. overdag en - 3 C. 's avonds.
Weer op de schaats! Het is ook ditmaal weer bijzonder snel gegaan met weinig vorst zijn de binnenslootjes heel gauw berijdbaar en zo konden we na drie dagen lichte vorst de schaatsen alweer onderbinden. Samen met de kinderen reden we alle bekende slootjes af, kwamen - natuurlijk! - A. Schoen tegen en zijn met hem verder gereden, het ijs was nog niet geheel vertrouwd, het was uitkijken geblazen maar het ging weer ouderwets heerlijk! Het ziet er voor de Kerstdagen echter niet gunstig uit, vanavond is er zware mist ontstaan en wel zodanig dat het verkeer op Kerstavond voor een groot deel is lamgelegd. Overigens vertoont het weer ditmaal veel overeenkomst met de Kerstdagen van het vorig jaar, toen het ook op de eerste Kerstdag ging dooien ....

Kerstmis 1964
Een witte Kerst op de eerste en een stralende winterdag tweede Kerstdag. Hoewel het inde nacht van 24 op 25 december dooide; was deze dooi van weinig betekenis. De neerslag kwam in de vorm van sneeuw en wat hagel, zodat we nu van een echte, witte Kerst kunnen .spreken. Voorts konden we de eerste Kerstdag niet rijden, maar in de nacht van 25 op 26 december vroor het weer - 4 C. en bleek het mogelijk, om op die tweede Kerstdag toch weer de schaatsen te kunnen onderbinden! Ditmaal konden we de gehele Gouw afrijden en hebben daarvan met W. Veenis, A. Schoen en enkele anderen, geprofiteerd. Het is en blijft een zeldzaamheid dat we nu al vier jaar achter elkaar sneeuw en ijs gedurende de Kerstdagen hebben meegemaakt. En al was het ijs dan niet geschikt voor vele duizenden, ettelijke honderden liefhebbers hebben geweldig genoten!

27 december (zondag)
Ditmaal dus een "derde Kerstdag" en tevens de 3e ijsdag van dit seizoen; het vroor vannacht - 6 C. en overdag kwam de temperatuur niet hoger dan - 3 C., zodat we opnieuw de schaatsen konden onderbinden. Nù waren er heel wat meer rijders en rijdsters in het Westzijderveld, bovendien zijn diverse ijsbanen vandaag opengegaan, zodat we van een echte IJs-zondag kunnen spreken. Vele oude bekenden op het ijs ontmoet, w.o. Elfsteden-vrind D. Havik (56), hij rijdt sneller dan ik, tenminste tegen wind, hoewel ik zeven jaar jonger ben.

28 december (maandag)
4e IJsdag met een vorst van - 8 C., overdag - 3 C. en vanavond - 5 C. In het Oosten van ons land vriest het veel strenger, tot - 14 C. toe, dat is de moeite nogal, zou ik zo zeggen ....

29 december (dinsdag)
5e IJsdag, vorst - 7 c. en overdag - 4 C., vanavond stormachtige Zuiden-wind met sneeuw, dat voorspelt niet veel goeds, er is een depressie in aantocht. Maar vanavond heb ik met onze twee dochters Annet en Elien, nog heerlijk geschaatst op de verlichte ijsbaan van de B.V. "Noord" aan de Euverenweg, Het was daar weer bar gezellig. In de "Zaanlanlander" van vandaag lees ik dat het ijs in de Polder Oostzaan levensgevaarlijk is tengevolge van opspuitingen voor de Coentunnelweg. Er is een groot wisselend niveau-verschil van water in de Polder, bovendien is dit water voortdurend: in beweging, zodat vele zwakke plekken ontstaan. Men heeft vanaf de Oostzanerdijk tot aart de spoorlijn naar Hoorn, een breed, diep kanaal gegraven. In dat kanaal vinden de opspuitingen plaats, inderdaad levensgevaarlijk terrein!

30 december (woensdag)
Zware dooi. Wind Z.Z.W. Hoewel het vanochtend nog wat vroor, krijgt de verwachte dooi de overhand en ziet het ernaar uit dat deze vorstperiode van één week tot het verleden behoort. Er is veel sneeuw gevallen, maar in de loop van de dag is die sneeuw weer weggedooid.

31 december
De temperatuur stijgt tot + 8 C., alle sneeuw is nu verdwenen, het ijs nog niet, maar het heeft weinig waarde meer.

JANUARI 1965

1 januari
Het jaar zet in met zonnig en zacht winterweer. 's Avonds wat opklaringen en daarna geringe nachtvorst.

3 januari
Omdat het 's nachts wat "opvriest", zoals we hier zeggen, waren diverse slootjes alweer berijdbaar, waarvan zoon Arnold en een aantal vrinden, gretig gebruik heeft gemaakt. Zijn vader bleef ditmaal thuis.

4 januari
IJsbaan van "Lambert Melisz" aan het Zuideinde hedenavond weer geopend.

5 januari
De vreugde is van korte duur, het dooit nu hard met Z.W.-wind.

6 januari
Het toch al niet dikke ijs verdwijnt nu uit de sloten. Ruim drie weken gaan nu voorbij alvorens er weer iets op het gebied van de winter vermeldenswaard is, over regen en Z.W.-wind zijn we nl. gauw uitgepraat.

28 en 29 januari
Noteren we echter weer als twee ijsdagen (de 6e en 7e) want de temperatuur kwam overdag niet boven het vriespunt. Vorst tot - 5 C.

30 januari
Opnieuw nog een ijsdag (de 8e) maar het vriest slechts, ook overdag, een paar graden, zodat de ijsvorming in de sloten ditmaal slechts langzaam op gang komt.

31 januari
We sluiten ook deze wintermaand weer af, de vorst zet niet door en we zullen afwachten, wat februari ons nog brengt.

FEBRUARI 1964

Gedurende de eerste helft van februari valt er voor mij niets te noteren maar op

17 februari
wordt het weer kouder en ging de wind naar het Oosten. Het vriest vanavond bij heldere hemel en volle maan - 4 C. Ook in 1948 begon het op deze datum te vriezen en·een week later reden mijn broer Meiert en ik naar Purmerend en Edam. Zover zijn we nu nog niet!

18 februari
Het heeft maar weinig gevroren, hoogstens - 3 C. en het ziet er niet naar uit, dat we nog even op de schaats komen.

19 en 20 februari
Toch blijft het winterse weer aanhouden met sneeuwbuien en 's nachts lichte vorst. Wind nog in de N.O.-hoek.