50 jaar Zaanse IJskronieken, de zeer strenge winter van 1941/42

De winter van 1941/42, november

Karaktergetal:       - 332     (Gedurende de periode van 1 november - 31 maart)
Aantal ijsdagen:        41
Aantal vorstdagen:    89
Tijdsduur:               van 9 januari - 15 maart
BUITENGEWOON ZWARE SNEEUWVAL

15 november
We staan alweer aan bet begin van een nieuwe winter en velen zien met angst en vreze deze periode tegemoet, want de moeilijkheden, vooral met brandstoffen, zijn alweer heel wat groter dan een jaar geleden en een strenge winter zou derhalve wel heel ongelegen komen.
Maar op 29 oktober viel er hier al sneeuw en dat is wel heel vroeg voor de tijd van het jaar; bovendien heeft het in de nacht van 14 op 15 november wel - 5 C. gevroren en we vragen ons af  of de winter niet een maand in de war is; vanmiddag valt er weer lichte sneeuw, 's avonds is de lucht glashelder en met een harde Oostelijke wind is het voor november ongemeen koud.

16 november
Opnieuw - 5 C. vorst, de wind draait echter naar Z.O. en tegen twaalf uur begint het te dooien, zodat deze vroege koude ver­moedelijk wel voorbij zal zijn, hetgeen des te beter is!
Na deze paar winterse november-dagen bracht de maand december weinig bijzonders, althans wat sneeuw en ijs dan betreft. Op de tweede Kerstdag viel er wat sneeuw, maar vorst van betekenis kwam niet voor, dit dus in tegenstelling met 1940 en 1941, toen het in beide winters medio december al flink begon te vriezen.

De winter van 1941/42, januari

6 januari
De eerste dagen van het nieuwe jaar zijn alweer verstreken, vandaag valt de eerste sneeuw van dit jaar en kan ik mijn aan­ tekeningen weer voortzetten.

7 januari
Flinke sneeuwval; temperatuur 's avonds even onder bet vries­punt; de sneeuw viel uit bet Zuidwesten, zodat het me niets zou verwonderen, wanneer de wind daarna naar het Noordoosten zou draaien. Dit gebeurt nl. wel meer en soms is het wel eens andersom ook het geval; met sneeuwval uit het Noordoosten is de kans niet uitgesloten dat de wind naar het Zuidwesten draait.

8 januari
Weer flinke sneeuwval vandaag. 's Avonds vriest het wat maar het zet nog niet door; sneeuwijs in de sloten.

9 januari
Inderdaad is vandaag de wind naar het Oosten gedraaid en begint het te vriezen. Het is nu wel zeker dat er een vorstperiode voor de deur staat. Maar we beschikken in deze tijden nu eenmaal niet meer over weerberichten en zijn geheel op "eigen waarnemingen" aangewezen. Voor de komende nacht verwacht ik matige vorst.

10 januari
In de afgelopen nacht heeft het - 6 C. gevroren en ook overdag blijft de temperatuur onder het vriespunt zodat we van een ijs­ dag kunnen spreken. Het is vandaag zaterdag en op een onderge­lopen stuk land hebben we al schaatsen gereden voor het eerst dus in deze winter.

11 januari (zondag)
Na enkele dagen van matige vorst konden we nu het gehele binnenveld al doorkruisen en heb ik prettig gereden. Velen hadden de schaatsen al ondergebonden, maar een echte IJs-zondag is het nog niet, de meeste schaatsenrijders(sters!) bleven op de kleine sloten en dat is maar goed ook, want dan blijven onge­lukken uit. De Reef bijvoorbeeld, was zeer onbetrouwbaar en we zijn maar gauw teruggegaan. Aanhoudende vorst.

12 januari
Opnieuw - 5 C. vorst, ook overdag en 's avonds - 6  C. Het ijs is nu wel vertrouwd - sneeuwijs is, wanneer het blijft vriezen, heel gauw sterk - en ik ging dan ook weer als vanouds, op schaatsen naar de fabriek, dan heb je zo'n dag toch nog even gereden!

13 januari
Felle vorst, tot - 9 C. Er kan nu overal gereden worden en zo zijn mijn broer en ik - liefhebbers als we nu eenmaal zijn en blijven - er vanmiddag tussen uit getrokken om ons eerste ijstochtje te maken. twee bonden we op bij de Juliariabrug, reden over de ringvaart naar Purmerend en vandaar naar Edam. Om half vier arriveerden we in Monnickendam en zagen een be­vroren Gouwzee, die echter nog niet vertrouwd was. Over Ilpen­dam en de verder zo bekende route reden we huiswaarts en waren om halfzes weer in Westzaan. Als "aandenken" aan dit soort tochtjes bewaar ik altijd de pontkaartjes van het pontveer Gemeente Ilpendam. (kosten 2 cent per overgang) want het Noord­-Hollands kanaal wordt voor de scheepvaart natuurlijk altijd zo lang mogelijk opengehouden.

14-15 januari
Het wordt wéér een dagboek zonder enkele dagen te kunnen overslaan, want de vorst houdt stand en het vriest steeds strenger, in de afgelopen nacht zelfs - 12 C. en overdag - 6 C.
Het ziet er weer naar uit dat de winter streng zal worden met alle gevolgen van dien. En dat voor de derde opeen volgende keer, dat is werkelijk ongekend!

16-17 januari
Het blijft  streng tot zeer streng vriezen, het vroor hier - 15 C., de wind staat pal in de Oosthoek en de hemel is strak blauw. Ook overdag is het zeer koud en het vriest dan minstens - 6 C. De dikte van het ijs in het binnenveld is al 20cm.
Op de Zaan opent IJsclub "Voorwaarts" te Koog aan de Zaan een ijsbaan nabij Julianabrug.
Morgen is het zondag en dat  zal een "grote dag" worden wat de ijssport betreft. Talrijke tochten en wedstrijden zijn vastgesteld en zullen zeker doorgang vinden.
Zo heeft de Y.H.N. o.a. een Dorpentocht van 120 km uitgeschreven en mijn vriend W. Veenis en ik hopen daaraan deel te nemen. Dat kan dus een mooie dag worden.

18 januari (zondag)
Na strenge vorst is het vandaag een prachtige dag geworden voor de duizenden schaatsliefhebbers. Cok wij, dat is te zeggen, genoemde vriend Veenis en ik hebben deze dag goed besteed en schreven in voor deelname aan het tot nu toe langste traject, als hier boven  vermeld.
We vertrokken 's morgens om half negen op de schaats vanuit Westzaan en reden naar Purmerend, waar de start van de Dorpen­tocht  plaats vond. Na ontvangst van onze startkaarten reden we om tien uur weg en kwamen gedurende de tocht langs de volgende plaatsen:
Start Purmerend, Kwadijk, Edam, Middelie, Warder, Oosthuizen, Oudendijk, Hulk, Avenhorn, Ursem, Rustenburg, Hensbroek, Obdam, Venhuizen, Niedorperverlaat, Oudkarspel, Warmenhuizen, Koedijk, St. Pancras, Alkmaar, Stompetoren, Schermerhorn, Groot-Schermer, Graft, Driehuizen, West-Graftdijk, Spijkerboor, Jisp, Neck en tenslotte weer het einddoel: Purmerend, waar we 's avonds om zes uur arriveerden. Het was een een pracht-tocht langs zeer behoorlijke banen door een mooi gedeelte van. Noord-Holland over een totale afstand van 120 km. Maar wat  ligt dat Warmenhuizen in die koolstreek ver weg! Het was dan ook wel het meest Noordelijke punt van de route en eenmaal daar gekomen, ging het Zuidwaarts en hadden we het grootste deel er op zitten.

Toen we in Purmerend terug  waren, viel de duisternis snel in, maar we moesten nog terug naar Westzaan! En daar het ijs volkomen betrouwbaar was, besloten we om kalmpjes aan in het donker naar huis te rijden. Even een telefoontje naar Westzaan om onze respectievelijke vrouwen gerust te stellen. En zo stonden we dan in het donker opnieuw op de schaats! Nu, dit leek erger dan het in werkelijkheid was, want eenmaal op de ringvaart ging het met windje in de rug vanzelf en zo waren we om acht uur weer veilig en wel in Westzaan.

Met heen en terug de afstand Westzaan - Purmerend meegerekend, hadden we dus ca.160 km afgelegd, een mooie training voor de Elfstedentocht, die vermoedelijk a.s. week gehouden zal worden en waar we graag eens aan mee zouden willen doen. Bovendien heeft mijn tochtgenoot vorig jaar al met succes de Elfstedentocht uitgereden, dus is hij voldoende op de hoogte!
En het is absoluut noodzakelijk, wil men een kans maken om die tocht te volbrengen, dat men behoorlijk is voorbereid en een flink traject, zoals de Dorpentocht, heeft afgelegd.
Maar we zullen nog niet op de zaak vooruit lopen en daarom volgt onderstaand eerst een overzicht van de tochten van de Y.H.N. dd.18 januari 1942:

Alkmaar	gestart	200	wedstrijdrijders	aangekomen	164	120 km
		1700	toerrijders	aangekomen	1236	120 km
		1500	toerrijders	aangekomen	1122	60 km
	totaal	3400	rijders
Purmerend	gestart	1450	toerrijders	aangekomen	1105	120 km
		2200	toerrijders	aangekomen	1999	70 km
	totaal	3650	rijders
Hoorn	gestart	333	toerrijders	aangekomen	282	125 km
		452	toerrijders	aangekomen	410	80 km
	totaal	785

 

In totaal startten er dus niet minder dan 7835 deelnemers, waarvan er 6318 de finish bereikten (Opgaven van de Prov. Noordholl. IJsvereniging, v.h.  Y.H.N.).
Uit bovenstaande cijfers blijkt wel voldoende welk een geweldige vlucht het zgn. "IJstoerisme" heeft genomen en het initiatief alsmede de organisatie van dergelijke tochten kan m.i. niet hoog genoeg worden geprezen. Eén naam blijft hieraan onverbrekelijk verbonden, het is de heer J. Trouw uit Abcoude, de grondlegger van de Dorpentochten.

19-21 januari
Wat het weer betreft, komt er deze dagen heel weinig verandering voor. Helaas! moet ik wel zeggen want de vorst wordt steeds strenger en ook overdag is het uitermate koud.
In de kranten leest men niets over deze lage temperaturen; het zou me echter niets verwonderen, wanneer er weer eens een record gebroken zou zijn. Overigens is daar niemand op gesteld, ook al is men nog zo'n verwoed liefhebber van de ijssport. Plaatselijk bericht Westzaan (Dagblad voor Noord-Holland dd. 20 januari):
"Dat men niet gauw te oud is om de schaatsen onder te binden, bewees de 77-jarige Weduwe A. Blokker-Boon zondagmiddag op de baan aan de Euverenweg. Aan de stok streek zij nog fier haar baantje en we kunnen slechts bewondering voor haar hebben om op zo'n hoge leeftijd zich nog op de schaats te begeven". Een aardig voorval, waarvan ik niet kon nalaten, er even melding van te maken!

22 januari (donderdag)
En dan komt de grote dag: ELFSTEDENTOCHT IN FRIESLAND.
Groter dan ooit was de belangstelling en deelname voor deze achtste Elfstedentocht. Niet minder dan 970 wedstrijdrijders en 3862 toerrijders verschenen vandaag te Leeuwarden aan de start. Wat een organisatie, om dit alles te verwerken!
De weersomstandigheden waren gunstig: weinig wind en prachtig weer, maar het vroor zéér streng nl. - 16 C.; overdag steeg de temperatuur tot - 10 C.
Zodoende hebben zich tijdens deze tocht veel bevriezingsonge­vallen voorgedaan, waaronder helaas zelfs drie met dodelijke afloop, hetgeen wel zeer diep valt te betreuren. Men rijdt  nu eenmaal voor eigen risico, men  wijst eenieder om de meest mogelijke voorzorgsmaatregelen in acht te nemen en toch is het voorgekomen, dat enkele deelnemers in hun colbertje aan de start verschenen .... Maar we mogen verder niet oordelen, er waren er ook die, ondanks die voorzorgsmaatregelen er niet zonder kleerscheuren afkwamen, hetgeen met een dergelijke hevige koude niet is te verwonderen.

Toch is het percentage uitvallers gering geweest; van de 970 wedstrijdrijders bereikten er 853 de finish ( 87%) en van de 3862 tochtrijders kwamen er 3669 weer in Leeuwarden aan (95%) en die cijfers zijn nog nooit zo hoog geweest.
Ook de snelle tijd van de winnaar wijst op de verder zo gunstige omstandigheden. S. de Groot uit Weidum - weer een Fries! - reed de wedstrijd in de recordtijd van 8 uur, 44 min. en 0,6 sec!
Tweede werd D. de Jong, Huizum in 8 uur, 44 min. en 15 sec. en derde J. v.d.Bij uit Julianadorp, 8 uur 44 min. en 16 sec.
Fel is er gestreden om de wedstrijd te winnen en de grote sen­satie was wel dat de eerste kopgroep, waarin favorieten als Bosman uit Breukelen en Geveke uit Leeuwarden deze leiders, in plaats van linksaf te slaan, in de richting Bolsward reden ... Het kostte hen een uur hetgeen niet meer ingehaald kon worden. Enkelen van hen zetten de  achtervolging nog in, maar anderen, waaronder Bosman, die een bevroren teen had, staakten de strijd. De nieuwe kopgroep, waarin zich bovenge­noemde winnaars bevonden, liet zich niet meer verdringen en zo werden  ook  nu weer de Friezen winnaars! 

Onze eigen ervaringen betreffende deelname aan de Elfsteden­ tocht.

Zoals eerder vermeld, hadden mijn vriend W. Veenis en ik, ook het plan opgevat om te trachten deze Elfstedentocht te vol­ brengen en zo togen we dus vol goede moed per trein naar Leeuwarden, waar we tegen de avond van de 2lste januari arriveerden. Er heerste in Leeuwarden een gezellige drukte, men spreekt dan van "Elfstedenkoorts" en dat is echt niet over,­ dreven! Ook komt men onder de indruk van de geweldige omvang van de organisatie want het valt toch beslist niet mee, om alleen al zo'n kleine 6000 mensen te herbergen en alles volgens plan te laten verlopen. Maar overal stelt men kamers beschikbaar om de Elfstedenrijders onder te brengen. Dank zij goede relaties met Hotel "de Kroon" hadden wij het voorrecht om daar te kunnen slapen en gingen vroeg naar bed, moesten 's  morgens half vijf uit de veren. Met extra zorg hebben we ons aangekleed en ingesmeerd met vaseline en cacaoboter. Toen een stevig ontbijt en .... op weg naar de aanmeldingsplaats voor de start. Door de grote drukte duurde het echter nog heel lang, alvorens we - in groepen - werden "losgelaten", waarna een wandeling van ruim een kwartier volgde, voordat we de schaatsen konden onderbinden.

Om zeven uur was het dan eindelijk zo ver en reden we weg in de richting Sneek. Het was nog geheel donker maar omdat we de zwakke wind in de rug hadden, schoten we toch flink op. Ettelijke valpartijen kwamen op dit traject voor, mede omdat er nogal wat scheuren in het ijs zaten, die men in het donker niet zo gauw ziet. De eerste controleplaats Sneek dus, bereikten we om 8.06 uur, waar onze startkaarten vlug werden afgestempeld. Honderden mensen stonden langs de singels en grachten om de Elfstedenrijders voorbij te zien trekken. En voorlopig kwam er aan die stoet nog geen einde! De afstand van Sneek naar IJlst is gering en spoedig waren we daar ter plaatse. Snel afstempelen en daarna reden we via het Slotermeer richting Sloten, een  heel mooi traject. Nóóit zal ik vergeten hoe de  zon, als een vuurrode bal, boven het  Slotermeer opkwam en wij het prachtige Friese winterlandschap wel op zijn aller­mooist mochten zien. Van de koude hadden we tot nu toe ge­lukkig weinig last, dank zij de goede voorzorgen, die we getroffen hadden. En vooral, nu de zon was opgekomen leek het, alsof het slechts weinig vroor; een uur later zouden we bemerken dat de meegenomen boterhammen in een keihard bevroren massa  waren veranderd!

Om 9.10 uur bereikten we Sloten, een  prachtig oud stadje, dat men door één van de oude waterpoorten binnenrijdt en dan vrijwel meteen op de stadsgracht belandt, aan weerszijden waar­ van de oude geveltjes zo'n bijzonder cachet verlenen. De controle vond plaats  op de gracht, waarna we om het stadje heen reden en weer op het Slotermeer uitkwamen, ditmaal richting Balk. Nu  volgde een schitterend traject door de mooiste streken van Friesland, t.w. Gaasterland. Dwars door de bossen, via Kippenburg, reden we naar Stavoren en kwamen daar om ca. 10.30 uur aan.

Wil men nu kans maken om de tocht met succes uit te rijden, dan mag men in Stavoren géén lange rust nemen,  hoe verleidelijk het ook is om even in een cafeetje te kruipen en wat "uit te zakken". Het langste en zwaarste deel van de tocht heeft men na Stavoren nog steeds voor de boeg en op advies van mijn vriend Veenis startten we dan ook weer vlug voor de volgende route, dit  keer langs de zeedijk naar Hindelopen. Daar gekomen moesten we voor het eerst afbinden omdat de  controle in een café  plaats­ vond. Het  was toen  11.30  uur. Overigens, een keertje afbinden is zo erg niet, voor de voeten is het zelfs heel goed en velen dachten daar net zo over.  Iemand, die niet wilde afbinden, werd door de Hindelopers naar het café gedragen, dit soort toneeltjes maakten we veel keer mee. In   het café hebben we voor het eerst iets warms gedronken en daarna ging het weer voort in de richting Workum. We hadden nu geringe wind tegen, maar vorderden best en kwamen om 12.10 uur in dit stadje aan. Ook hier enorme belangstelling en een zeer gezellige  stemming. Veel tijd gunden we ons echter niet en spoedig waren we op weg naar Bolsward, eveneens een mooi traject, waar ik wel met een kleine inzinking te kampen had, die ik gelukkig gauw weer te  boven  kwam.  Aan mijn tochtgenoot bemerkte ik niets, hij is wat "harder" dan ik, maar verder hebben we beiden precies dezelfde slag en zijn goed op elkaar ingesteld. Om 1 uur n.m. of 13  uur zo men wil, arriveerden we in Bolsward, waar het nog drukker was dan in Workum. Dan bemerk je pas goed hoe héél Friesland met de Elfstedentocht meeleeft.....

De controle verliep vlot en nu gingen we op weg naar Harlingen. Daar de vaart naar Harlingen nogal bochtig is, kregen we de wind opzij en af en toe zelfs vóór de wind, zodat we om 13.55 uur deze stad bereikten. Ook hier moesten we afbinden, maar de Harlingers waren ons in dat opzicht vóór; men kreeg zelfs de kans niet om zilf af te binden, dat werd gedaan met alle vriendschappelijkheid van dien; wéér zo'n staaltje van Friese hulpvaardigheid!
Nu hadden we er dus 120 km opzitten en gunden ons een flinke rust.Voor alles beter, wil men weer fris en monter aan het zwaarste deel van de tocht - de rit naar Dokkum - beginnen.

Daar mijn broer Johan en zijn vrouw in Harlingen wonen, hebben we ons daar tegoed gedaan aan een stevig bord erwtensoep, dat het smaakte, behoef ik haast niet te vermelden! Na deze rustpauze kregen we eerst het traject Harlingen-Franeker te verwerken en dat viel nogal mee. Om 15.20 uur waren we dan in Franeker, waar de controle weer op het ijs plaatsvond.
Ook hier weer indrukken, die men nooit vergeet: langs het bolwerk ziet men de Elfstedenrijders komen en gaan. Er liggen twee banen naast elkaar en zodoende komt men degenen die de lange trip naar Dokkum zijn gestart, weer tegen.
Veel tijd gunden we ons echter niet, want nu moesten we 45 km tegen wind in naar Dokkum, zonder verdere pleisterplaatsen, met uitzondering dan van het bekende kruispunt bij Barthlehiem.

Op dit lange traject had ik af en toe wel last van vermoeidheid, maar op den duur raak je daar overheen als je maar doorrijdt!!
Als tochtrijders mochten we natuurlijk wel opleggen en zo reed nu de één en dan de ander voor, terwijl we af en toe met een hele sliert rijders een goed eind in de richting opschoten.
Zo bereikte we Barthlehiem waar een gratis - warme dronk van de "Frico" best smaakte en met spoed gingen we op weg naar Dokkum. Die afstand meet toch nog behoorlijk uit en ook het ijs was daar lang niet best.

AFBEELDING blz 97

Dokkum - een magische plaats tijdens  en Elfstedentocht! Want wie Dokkum bereikt, kan er vrijwel zeker van zijn ook de finish te Leeuwarden te halen. Immers de wind is meestal Noord­-Oost en dan komt men er altijd en zal de herinnering aan deze vóórlaatste   stad  nooit vergeten!

Vaak werden we onderweg gewaarschuwd voor slecht berijdbare plaatsen en als we dan vroegen "hoe ver is het  nog naar Dokkum?" kregen  we ten antwoord: "nog tien minuten volhouden, dan ben je er direct!". Maar dat moest je dan wel met een korreltje zout nemen,  want het duurde nog wel even langer ....
Maar eindelijk kwamen we dan in Dokkum aan, zodat we nu wel konden berekenen - het was inmiddels zes uur in de avond geworden - dat we met de wind in de rug,  de finish in Leeuwarden tijdig genoeg zouden kunnen passeren.
Wat een vreugde en feest daar in Dokkum, muziek op het ijs, ere­poorten, vlaggen, enz.enz-. Daar moesten we echt een ogenblik voor nemen om dit ware ijsfeest mee te maken! Immers, wie Dokkum bereikt, kan er zo goed als zeker van zijn, dat hij de Elfstedentocht volbrengt.

De terugweg van Dokkum naar Leeuwarden ging inderdaad gemakkelijk, maar we kwamen er nog velen tegen, die nog naar Dokkum toe moesten en het dus heel wat zwaarder hadden dan wij. In een kalm tempo reden we ons laatste traject, maar intussen begon het  donker te worden en zo wogen de laatste loodjes toch nog het zwaarst. Want als je vrijwel  de gehele dag op schaatsen staat en dan nog een eind in het donker moet rijden, heeft dat beslist zijn bezwaren. Vlak vóór Leeuwarden werd het ijs boven­dien veel slechter met schotsen en scheuren en dat bevorderde, evenals vanochtend, de valpartijen. Ook ik moest er een keer aan geloven, maar het viel nogal mee. 

Om 18.30 uur bereikten we de finish te Leeuwarden en wat waren we in onze schik! Wat betekenen dan vermoeidheid en "last van stijve benen"? Zulke laatste momenten vergeet je nooit! Een ieder  heeft op zo'n  ogenblik zijn eigen belevenissen. In "de  Harmonie" ontvingen we ons laatste controle-stempel en toen vlug naar  "De Kroon" waar een stevig maal ons wachtte en en we konden uitrusten van de lange tocht van 200 km, die we nimmer zullen vergeten en gráág nog eens het volgend jaar zouden willen overdoen!
Nu is ons Elfstedenkruisje de meest tastbare herinnering.

23 januari
Wanneer ik nu weer mijn dagboek vervolg, dan blijkt dat er, wat de winter betreft, maar weinig verandert. Het heeft opnieuw tenminste - 14 C. gevroren en er is bovendien sneeuw op komst.

24 januari
Een pak sneeuw, daarbij tevens in ons dorp weer sneeuw verstuivingen, zodat op sommige plaatsen de sneeuw opwaait tot een meter hoogte.Toch hield de ijsclub ''Westzaan" vandaag nog nationale wedstrijden, de eerste prijs van. f 25,-- bleef in Westzaan, het was Niek Hartman, een veel belovend kortebaan rijder. Er waren 29 inschrijvingen.

25 januari (zondag)
Nog steeds strenge vorst; schaatsenrijden alleen op ijsbanen mogelijk. Om bij onze schuur te komen, moest ik eerst een pad uitgraven, de sneeuw was in de tuin tot meer dan een meter hoogte opgewaaid. Een weinig betekenende IJs-zondag.

26-27 januari
De koude heeft nu zeker wel een hoogtepunt bereikt. Midden over­dag vriest het zeer streng tot tenminste - 12 C., daarbij een harde N.O.-wind. Bovendien is er 's nachts weer sneeuw gevallen, zodat de wegen op vele plaatsen onbegaanbaar zijn. Autobussen blijven in de sneeuw steken, vrachtvervoer vond niet plaats en zo gaat het maar door. De vaargeul in de Zaan is dichtgevroren, ook de grote rivieren "zitten".
LATERE INFORMATIE LEERT MIJ, DAT DE LAAGSTE TEMPERATUUR WELKE OOIT IN NEDERLAND IS WAARGENOMEN, OP 27 JANUARI IS GEREGISTREERD TE WINTERSWIJK; DEZE BEDROEG - 27,4 C. ! ! DIT BETEKENT ONGEKENDE KOUDE VOOR ONS LAND.
In de avond van die 27ste januari stijgt de temperatuur (ge­lukkig) en op

28 januari
Onverwachts heeft de een of andere depressie een voorlopig einde aan deze zeer strenge vorstperiode gemaakt en dat bete­kent voor duizenden mensen een verademing. Er is veel gebrek geleden tijdens deze reeks van 19 ijsdagen en we zullen maar hopen, dat het voorlopig blijft dooien.

29 januari
Vandaag heeft het de gehele dag gedooid, maar de temperatuur kwam toch niet hoger dan ca. 5 C. boven het vriespunt. Wat we al vreesden, gebeurt bovendien: vanmiddag om vier uur werd de wind weer N.O. en de thermometer daalt weer onder het vries­punt. Tevens valt er sneeuw.

30 januari
Het heeft niet meer dan een graad of vijf gevroren, overdag schommelt de temperatuur om het vriespunt, terwijl er opnieuw zware sneeuwbuien vallen. De wind is naar het Zuiden gedraaid, wat zal het worden?

31 januari
Sneeuw, sneeuw en nog er eens sneeuw!
We kunnen ons niet herinneren, ooit zoveel van dat witte goedje te hebben gezien. Ook in februari 1940 viel er veel sneeuw, maar deze winter m.i. nog meer en we vragen ons terecht af: komt daar geen einde aan? Zo scheiden we van januari en zal februari ons wel vertellen of deze winter, die nu al een streng karakter draagt; een van de aller strengste zal worden, welke we ooit hebben meegemaakt ..